zasoby

Studium projektowe przeprowadzimy na przykładzie wirtualnej firmy Intra-EX. Załóżmy, że będziemy dla niej realizowali mały projekt informatyczny, obejmujący powstanie serwisu WWW z elementami dynamicznymi oraz funkcjonującego w jego ramach sklepu inrernetowego, który będzie pobierał informacje z zewnętrznego systemu, służącego do gromadzenia i zarządzania danymi o produktach i ich cenach. Przedstawimy propozycje etapów realizacji wirtualnego projektu wraz ze wskazówkami dotyczącymi szczególnie istotnych elementów tego przedsięwzięcia, warunkujących końcowy sukces.

1. Rozpoczęcie projektu

Początek projektu wyznaczają rozmowy miedzy zleceniobiorcą a zleceniodawcą, dotyczące wizji potrzeb i podstawowych, funkcjonalnych i niefunkcjonalnych wymagań projektu.

Działania

Intensywne rozmowy wykonawcy ze zleceniodawcą.

Cel ogólny

• Stworzenie wstępnej specyfikacji projektu, zawierającej:
• Określenie podstawowych wymagań funkcjonalnych
• funkcji i działań realizowanych przez system,
• Określenie grup użytkowników oraz zakresu, w ramach którego będą oni korzystali z systemu,
• Sporządzenie wstępnego harmonogramu prac,
• Sporządzenie wstępnego kosztorysu projektu,
• Określenie ryzyka związanego z realizacją projektu (tylko do wewnętrznych analiz zleceniobiorcy) - zleceniobiorca analizuje stosunek między kosztami, jakie musi ponieść, a spodziewanym zyskiem: bada możliwości realizacji danego przedsięwzięcia.
• Wstępne zatezerwowanie zasobów (ludzi, sprzętu), które będą niezbędne do realizacji projektu. O Jak najlepsze zapoznanie się z zagadnieniem, które w niedługim czasie będzie realizowane.
• Cel etapu wirtualnego projektu lntra-EX

Stworzenie wstępnej specyfikacji projektu, zawierającej:

Podstawowe wymagania funkcjonalne:

• Import z zewnętrznego źródła danych dotyczących produktów i ich cen w postaci pliku CSV do bazy danych aplikacji WWW.
• Interaktywne intro na stronic głównej.
• Wykonanie statycznego serwisu WWW, uzupełnionego dynamicznie generowanymi stronami dotyczącymi produktów oraz dynamicznie generowaną tytułową stronę sklepu internetowego, aktualizowaną z poziomu konsoli administracyjnej (zamknięta i otwarta część serwisu dynamicznego).
• Edycja z poziomu konsoli administracyjnej kart zaimportowanych produktów.
• Możliwość edycji hierarchicznego drzewa i przypisywania do jego poszczególnych gałęzi zaimportowanych produktów.
• Możliwość zamawiania produktów przez intranet.
• Charakterystyka użytkowników systemu.
• Administratorzy.
• Handlowcy - obsługujący zamówienia.
• Użytkownicy zewnętrzni:
• nie zarejestrowani, - zarejestrowani.

Podstawowe wymagania niefunkcjonalne.

• Zastosowanie technologii ASP do generowania dynamicznych stron HTML oraz implementacji części do obsługi sklepu i konsol administracyjnych.
• Baza danych Microsoft Access.
• Wydajność: system reaguje na wszelkie akcje użytkownika nie dłużej niż 5 sekund.
• Zastosowanie protokołu SSL podczas operacji zamawiania produktów i autoryzacji w systemie.
• Intro wykonane w technologii Flash.
• Harmonogram prac.
• Wstępny kosztorys systemu.
• Analiza ryzyka.

Efekt.

• Wstępna specyfikacja projektu w jeżyku naturalnym.
• Podpisanie umowy o współpracy.

2. Analiza wymagań

Faza analizy - uzupełnianie wizji systemu oraz uszczegółowianie wymagań funkcjonalnych i niefunkcjonalnych, propozycje bardziej skomplikowanych problemów i zachowań systemu - powstanie szczegółowego dokumentu, opisującego przyszły system.

Działania

Intensywne rozmowy wykonawcąy ze zleceniodawca. O Tworzenie, uzupełnianie i poprawianie dokumentu

• Specyfikacji Działali Systemowych.
• Cel ogólny

Dokładna specyfikacja przyszłej aplikacji bez uwzględnienia szczegółów związanych ł narzędziami, w ramach których zrealizowany będzie system.

• Cel etapu wirtualnego projektu Intra-EX
• Dokładna specyfikacja przyszłej aplikacji bez uwzględnienia szczegółów związanych z narzędziami, w ramach których zrealizowany będzie system.
• Uzupełnienie wymagań funkcjonalnych.
• Import z zewnętrznego źródła danych dotyczących produktów i ich cen w postaci pliku CSV do bazy danych aplikacji WWW w zadanej postaci, np.:
  • Lp,
  • Indeks produktu,
  • Nazwa,
  • Opis l,
• Interaktywne intro na stronie głównej w technologii Flash, scenariusz:
  • białe tło,
  • pojawiając;' się napis Intra - fading in,
  • pojawiający się napis -EX- zoom-in.
• Wykonanie statycznego serwisu WWW:
• schemat struktury statycznej plus opis, co będzie zawarte na poszczególnych stronach w ramach sekcji głównych i podsekcji,
• szczegółowy projekt baz danych,
• schemat struktury dynamicznej serwisu (zamkniętej i otwartej) oraz dokładna .specyfikacja źródeł, z jakich czerpane będą dane,
• dynamicznie generowane strony dotyczące produktów
• struktura,
• dynamicznie generowana tytułowa strona sklepu - dokładny opis zawartości oraz możliwości aktualizacji,
• zamawianie produktów - dokładny opis poszczególnych kroków algorytmu.
• Edycja z poziomu konsoli administracyjnej kart zaimportowanych produktów - opis konsoli administracyjnej.
• Możliwość edycji hierarchicznego drzewa i przypisywania do jego poszczególnych gałęzi zaimportowanych produktów - szczegółowa specyfikacja.

• Dokładny opis struktur i funkcji konsoli administracyjnej. O Charakterystyka użytkowników systemu.
• Administratorzy - dostęp, konsola administracyjna.
• Handlowcy - obsługujący zamówienia, dostęp.
• Użytkownicy zewnętrzni:
• nie zarejestrowani, dostęp (otwarta cześć serwisu),
• zarejestrowani, dostęp (zamknięta cześć serwisu).
• podstawowe wymagania niefunkcjonalne - szczegółowy opis.
• dokładny harmonogram prac.
• dokładny kosztorys systemu.

• Efekt
• Wykonanie i zatwierdzenie przez zleceniodawcę szczegółowe] specyfikacji systemu - dokument SWS.

3. Projektowanie

Na bazie SWS powstaje szczegółowy projekt techniczny, na podstawie którego rozpocznie się implementacja.

• Działania
• Prace nad stworzeniem projektu technicznego systemu/aplikacji WWW.
• Cel ogólny
• Stworzenie projektu technicznego systemu na podstawie dokumentu SWS, uwzględniającego specyfikę wjkorzysta-nych technologii i narzędzi.
• Cel etapu wirtualnego projektu Intra-EX
• Stworzenie projektu technicznego systemu na podstawa dokumentu SWS, uwzględniającego specyfikę wykorzystanych technologii i narzędzi.
• Efekt
• Wykonanie i zatwierdzenie wewnętrzne projektu technicznego systemu/aplikacji WWW.

4. Realizacja

Implementacja systemu na podstawie projektu technicznego.

• Działania
• Wykonanie projektu graficznego.
• Edycja statycznych stron HTML.
• Implementacja dynamicznych mechanizmów aplikacji.
• Cel ogólny
• Stworzenie gotowego systemu.
• Cel etapu wirtualnego projektu Intra-EX
• Stworzenie gotowego systemu.
• Efekt
• W pełni funkcjonalna pierwsza wersja systemu.

5. Testowanie i wdrożenie

Sprawdzenie poprawności działania gotowej aplikacji i zainstalowanie jej na serwerach docelowych.

• Działania
• Testowanie poprawności działania aplikacji.
• Prace nad wdrożeniem gotowej aplikacji do działania.
• Przeniesienie aplikacji z serwerów testowych na docelowe.
• Cel ogólny
• Zainstalowanie końcowej wersji aplikacji w środowisku docelowym.
• Cel etapu wirtualnego projektu Intra-EX
• Testowanie i usunięcie błędów, uruchomienie aplikacji w środowisku docelowym.
• Test tzw. ścieżki krytycznej - przetestowanie podstawowych mechanizmów aplikacji, np. zarządzania dynamicznymi sekcjami za pomocą konsoli administracyjnej czy zamawiania produktów.
• Efekt
• Stabilna, pozbawiona błędów wersja aplikacji, zainstalowana na serwerze docelowym.

6. Pielęgnacja - konserwacja systemu

Opieka nad poprawną pracą aplikacji.

• Działania
• Czuwanie nad poprawną pracą aplikacji. O Poprawianie wykrytych błędów.
• Rozwój systemu przez dodawanie nowych funkcji i mechanizmów ułatwiających oraz usprawniających pracę z aplikacją.
• Cel ogólny
• Tożsamy z celem wirtualnego projektu.
• Cel etapu wirtualnego projektu Intra-EX
• Rozwój aplikacji, poprawianie wykrytych błędów i usuwanie usterek.
• Efekt
• W pełni funkcjonalna, wzbogacona o nowe funkcje i mechanizmy aplikacja WWW.

Podstawowe wzorce i wskazówki projektowe

Podczas realizacji projektu informatycznego należy zwrócić uwagę na wiele istotnych czynników, warunkujących końcowy sukces. Do najistotniejszych należą:

• Tworzenie i ciągłe uaktualnianie dokumentacji projektowej
• znacznie przyśpiesza implementację oraz ułatwia wprowadzanie wszelkich zmian i poprawek do kodu źródłowego.
• Stosowanie modułowej architektury aplikacji - podział budowanego systemu na moduły czyni system elastycznym, co ma ogromne znaczenie podczas jego rozbudowy, testowania i konserwacji. Bardzo istotna jest również minimalizacja kosztów zmian i poprawek, które dokonuje się w obrębie konkretnego modułu, a nie w całym systemie.
• Wizualne modelowanie procesów - czytelne przedstawianie struktury i zachowań systemu oraz architektury jego komponentów (modułów). Modelowanie wizualne pomaga uwidocznić wszystkie aspekty systemu, pokazać, jak poszczególne jego elementy ze sobą współpracują. Należy jednak zwrócić uwagę, by wizualna reprezentacja składników i zachowań systemu była zgodna pod względem kodu, który je realizuje, i zadbać o wierność projektu z jego implementacją.
• Weryfikacja poprawności i optymalizacja oprogramowania testowanie oprogramowania i jego optymalizacja w konkretnych środowiskach pozwalają zapewnić odpowiednią jakość i szybkość działania aplikacji.
• Krokowe budowanie aplikacji - w przypadku bardziej złożonych aplikacji często stosuje się podejście iteracyjne. System buduje się wtedy modułami lub mniejszymi jednostkami logicznymi, a następnie łączy się je w całość.

Podsumowanie

Niniejszy artykuł na pewno nie wyczerpuje wszystkich problemów związanych z tworzeniem aplikacji internetowych.

Zawiera jednak najbardziej istotne aspekty, które każdy autor przedsięwzięcia informatycznego powinien uwzględnić, by efekt jego dzieła był satysfakcjonujący zarówno dla zleceniodawcy, jak i wykonawcy.